bouwsteen
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
Een herbruikbare component van een architectuur, aanpasbaar en bruikbaar in verschillende contexten.
Zie voor meer begripsdefinities de bladerpagina
| URI *Een unieke, persistente identifier van het begrip | https://begrippen.noraonline.nl/basisbegrippen/id/begrip/bouwsteen |
|---|---|
| Begrippenkader Begrippen kunnen als zelfstandige entiteiten worden gezien, maar meestal worden ze opgesteld als onderdeel van een samenhangend begrippenkader. Conform NL-SBB is het verplicht een begrip aan minimaal één begrippenkader toe te wijzen. </br></br>Collecties bieden de mogelijkheid om binnen een begrippenkader begrippen die voor hun betekenis niet direct via semantische relaties met elkaar zijn verbonden te groeperen. Het gebruik van collecties is optioneel. | |
| in kader «In kader» relateert een begrip aan een begrippenkader waarin het is opgenomen.</br></br>Volgens de SKOS-standaard kan een begrip in meerdere begrippenkaders worden opgenomen. We bedoelen dan ook niet met deze eigenschap dat een begrip wordt beheerd in dit begrippenkader, maar dat dit begrip valt binnen de context die met het begrippenkader wordt beoogd. Praktisch gezien kan dit slechts als sprake is van begrippenkaders waarvan de contexten overlappen. | NORA Begrippenkader - Basisbegrippen |
| in collectie Een collectie is een verzameling van begrippen die voor een bepaalde situatie betekenisvol bij elkaar passen. | Basisarchitectuur, Basisconcept van Dienstverlening |
| Termen Termen vallen onder de karakteristieken van begrippen. Een term is een aaneenschakeling van één of meerdere woorden die samen een conceptuele eenheid vormen. | |
| voorkeursterm* Een voorkeursterm is een naam die in een specifieke taal de geprefereerde lexicale naam is.</br></br>De term om een begrip weer te geven, kan bestaan uit één of meerdere woorden. In het gewone spraakgebruik kan een enkele term meer dan één betekenis hebben. De meest voorkomende betekenis is niet altijd de betekenis die nodig is om het in het begrippenkader gezochte begrip weer te geven. Indien de context die wordt geboden door de hiërarchie van bovenliggende en onderliggende begrippen gekoppeld aan het betreffende begrip onvoldoende is om de beoogde reikwijdte te verduidelijken, dienen aanvullende maatregelen te worden genomen. Hoewel alle termen in een begrippenkader zo ondubbelzinnig mogelijk moeten worden uitgedrukt, is het vooral belangrijk om de voorkeursterm van een bepaald concept zo te formuleren dat het de beoogde reikwijdte aan elke gebruiker overbrengt. De term "depressie" met meerdere betekenissen kan bijvoorbeeld worden geherformuleerd als "economische depressie" of "meteorologische depressie", al naar gelang het geval. Als alternatief kan een kwalificatie worden gebruikt. In gevallen waarin deze maatregelen niet passend of voldoende zijn, of waar aanvullende informatie zou helpen om de betekenis te verduidelijken en het gebruik consistenter te maken, moet een expliciete toelichting worden gebruikt. | bouwsteen |
| alternatieve term Een alternatieve term is een naam die gebruikt kan worden als alternatief voor de voorkeursterm van een object, maar niet de voorkeur heeft.</br></br>Het is niet gebruikelijk om termen die bij een specifieker begrip geplaatst zouden kunnen worden als alternatieve term op te nemen (ookwel upward-posting). Bijvoorbeeld door 'rechtshandeling' als alternatieve term bij een begrip met de voorkeursterm 'handeling' op te nemen. Afkortingen en hun volledige vormen kunnen als synoniemen worden behandeld. | bouwblok,building block |
| afkorting Een afkorting is een notatie of naam die als verkorte aanduiding van een begrip fungeert. </br></br>Een afkorting is een vorm van een alternatieve term. In NL-SBB wordt vooralsnog geen onderscheid gemaakt tussen afkortingen en andere vormen van alternatieve termen. | |
| zoekterm Een zoekterm is een naam waarmee de vindbaarheid van een resource wordt vergroot, maar verder verborgen blijft.</br></br>Een zoekterm wordt gebruikt wanneer een ontwerper van een begrippenkader wil dat die tekenreeks toegankelijk is voor op tekst gebaseerde indexering en zoekbewerkingen, maar niet wil dat die term zichtbaar is. Zoektermen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt om verkeerd gespelde varianten van andere lexicale labels op te nemen. | bouwstenen, building blocks, bouwblokken |
| code Een code voor een begrip is een tekenreeks ter aanduiding van precies één begrip uit een begrippenkader.</br></br>Sommige begrippenkaders, bijvoorbeeld classificatiesystemen zoals de Universal Decimal Classification (UDC), gebruiken codes (of bijschriften) als primair middel om toegang te krijgen tot de begrippen die ze bevatten. Codes zijn symbolen die normaal gesproken niet herkenbaar zijn als woorden of woordreeksen in een natuurlijke taal en die dus onafhankelijk van natuurlijke taalcontexten kunnen worden gebruikt. Ze zijn meestal samengesteld uit cijfers, aangevuld met leestekens en andere tekens. | |
| naam Een naam is een mensleesbare term ter aanduiding van iets.</br></br>Dit is een overkoepelend begrip voor de verschillende soorten termen (voorkeursterm, alternatieve term, zoekterm) waarmee begrippen kunnen worden aangeduid. Good practice is om die specifieke termen te gebruiken. In de definitie moet 'iets' breed worden geïnterpreteerd. Het kan ieder onderwerp van gesprek zijn; zoals een specifiek begrip of een specifiek gebouw. Als een naam een afkorting is, wordt dat in deze standaard niet expliciet aangegeven. Als daar een usecase voor is, kan de uitbreiding skosXL mogelijk worden gebruikt. | |
Een * bij een attribuut duidt aan dat dit attribuut verplicht ingevuld moet zijn.
<standaardresultaat>